Fransa'da şirket kurulduktan sonra muhasebe yalnızca yıl sonunda bilanço hazırlamaktan ibaret değildir. Şirketin hukuki yapısına, vergi rejimine, KDV durumuna, faaliyet türüne ve büyüklüğüne göre günlük kayıt, fatura, beyan, yıllık hesap ve belge saklama yükümlülükleri bulunur.
2026'da ayrıca önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi: 1 Eylül 2026'dan itibaren Fransa'daki tüm işletmeler elektronik fatura alabilecek durumda olmak zorunda. Büyük işletmeler ve ETI'ler için elektronik fatura gönderme ve e-reporting yükümlülüğü de aynı tarihte başladı; PME ve mikro işletmeler için gönderme yükümlülüğü 1 Eylül 2027'de başlayacak.
Fransa'da şirketlerin temel muhasebe yükümlülükleri nelerdir?
Ticari faaliyette bulunan ve gerçek usulde muhasebe tutan işletmeler açısından temel yükümlülükler genel olarak şunlardır:
- işlemleri kronolojik ve izlenebilir şekilde kaydetmek,
- satış ve alış faturalarını usulüne uygun düzenlemek ve saklamak,
- muhasebe kayıtlarını destekleyen belgeleri muhafaza etmek,
- mali yıl sonunda gerekli envanter ve kapanış işlemlerini yapmak,
- uygulanabilir olduğunda yıllık hesapları hazırlamak,
- KDV, kurumlar vergisi veya gelir vergisi gibi ilgili beyannameleri zamanında vermek,
- çalışan varsa bordro ve sosyal bildirim yükümlülüklerini yerine getirmek.
Yükümlülüklerin ayrıntısı, örneğin SAS/SASU, SARL/EURL, EI veya micro-entreprise olmanıza göre farklılaşır. Bu nedenle tüm işletmeler için tek bir muhasebe modeli yoktur.
Muhasebe kayıtları hangi belgelerden oluşur?
Gerçek usulde ticari muhasebe tutan işletmelerde kayıtların işlemleri açıklayacak ve gerektiğinde denetimde izlenebilecek nitelikte olması gerekir. Uygulamada özellikle şu belgeler önemlidir:
- Journal / livre-journal: muhasebe hareketlerinin kronolojik kaydı,
- Grand livre: işlemlerin hesap bazında sınıflandırıldığı kayıt,
- faturalar ve destekleyici belgeler: müşteri ve tedarikçi faturaları, sipariş, teslimat, banka ve masraf belgeleri,
- yıllık hesaplar: işletmenin durumuna göre bilanço, gelir tablosu ve gerekli ekler.
Kayıtlar elektronik sistemde tutulabilir. Önemli olan muhasebenin düzenli, değişiklikleri izlenebilir ve belgelerle desteklenebilir olmasıdır.
Yıllık hesaplar: bilanço ve gelir tablosu zorunlu mu?
Ticari şirketlerde mali yıl sonunda genel olarak yıllık hesaplar hazırlanır. Bunlar şirketin büyüklüğüne ve uygulanabilir basitleştirmelere göre bilanço, gelir tablosu ve eklerden oluşabilir.
2026'da Service-Public tarafından kullanılan işletme büyüklüğü eşikleri önceki yıllardaki bazı eski rehberlerden farklıdır. Örneğin küçük işletme sınıfında değerlendirmede, üç kriterden en az ikisinin aşılmaması esasına göre şu eşikler kullanılmaktadır:
- bilanço toplamı: 7,5 milyon €,
- net ciro: 15 milyon €,
- ortalama çalışan sayısı: 50.
Orta ölçekli işletmeler için Service-Public'ta belirtilen üst eşikler bilanço için 25 milyon €, net ciro için 50 milyon € ve ortalama 250 çalışandır. Şirketin sınıfı, yıllık hesapların sunumu ve bazı basitleştirmeler üzerinde etkili olabilir.
Bu nedenle eski içeriklerde görülebilen 6 milyon / 12 milyon veya 20 milyon / 40 milyon gibi eşikler 2026 için doğrudan kullanılmamalıdır.
Yıllık hesaplar nereye sunulur?
SAS, SASU, SARL ve benzeri ticari şirketlerde, uygulanabilir kurallara göre onaylanan yıllık hesapların ticaret siciline sunulması gerekebilir. Sunum süresi ve gerekli belgeler şirketin hukuki yapısına ve genel kurul/onay tarihine bağlıdır.
Micro-entreprise ise ayrı ve sadeleştirilmiş bir rejimdir; klasik ticari şirketlerdeki yıllık hesap yükümlülükleriyle birebir aynı değildir.
Muhasebeci tutmak Fransa'da zorunlu mu?
Bir şirketin muhasebesini mutlaka dışarıdaki bir expert-comptable'a yaptırması şeklinde genel bir zorunluluk yoktur. İşletme muhasebesini kendi bünyesinde yürütebilir.
Ancak dışarıdan profesyonel muhasebe hizmeti alınacaksa, muhasebe mesleğinin düzenlenmiş yapısı dikkate alınmalıdır. Ayrıca KDV, bordro, amortisman, uluslararası işlemler veya ortak/yönetici ödemeleri gibi alanlarda hatanın maliyeti yüksek olabileceğinden profesyonel destek pratikte önemli olabilir.
Muhasebe belgeleri kaç yıl saklanmalı?
Service-Public'ın güncel saklama sürelerine göre muhasebe defterleri, kayıtlar ve müşteri/tedarikçi faturaları gibi destekleyici muhasebe belgeleri mali yıl kapanışından itibaren 10 yıl saklanmalıdır.
Belge türüne göre süre değişebilir. Örneğin:
- muhasebe defter ve destekleyici belgeleri: 10 yıl,
- yıllık hesaplar: mali yıl kapanışından itibaren 10 yıl,
- bankacılık belgeleri: genel olarak 5 yıl,
- gümrük beyannameleri: genel olarak 3 yıl,
- KDV ve benzeri vergi belgeleri: genel olarak 6 yıl.
Saklama süresi yalnızca dijital dosyayı bir klasörde tutmak anlamına gelmez; belgenin gerektiğinde okunabilir ve kanıtlanabilir biçimde erişilebilir kalması gerekir.
2026'da e-fatura reformunda ne değişti?
1 Eylül 2026 itibarıyla Fransa'da elektronik fatura reformunun ilk zorunlu aşaması yürürlüğe girdi. Tüm işletmeler, büyüklüğüne bakılmaksızın elektronik fatura alabilecek durumda olmak zorundadır.
Gönderim tarafında takvim işletme büyüklüğüne göre iki aşamalıdır:
| İşletme kategorisi | E-fatura alma | E-fatura gönderme / e-reporting |
|---|---|---|
| Büyük işletme (GE) ve ETI | 1 Eylül 2026 | 1 Eylül 2026 |
| PME, TPE ve mikro işletme | 1 Eylül 2026 | 1 Eylül 2027 |
Dolayısıyla küçük bir şirket “benim zorunluluğum 2027'de başlıyor” diyerek 2026 hazırlığını erteleyemez. Alım yükümlülüğü 1 Eylül 2026'da bütün işletmeler için başlamıştır.
Elektronik fatura sadece PDF göndermek mi?
Hayır. Reform kapsamındaki elektronik fatura, normal bir PDF'yi e-posta eki olarak göndermekten ibaret değildir. Impots.gouv.fr'ye göre fatura belirlenmiş yapılandırılmış formatları ve zorunlu veri alanlarını içermelidir.
İşletmeler elektronik faturalarını almak ve iletmek için reformun öngördüğü onaylı platformlar üzerinden çalışır. Platform seçimi, işletmenin mevcut muhasebe/faturalama yazılımıyla entegrasyonu ve müşteri/tedarikçi akışlarının test edilmesi 2026 hazırlığının önemli bir parçasıdır.
E-reporting nedir?
E-reporting, elektronik fatura kapsamına girmeyen belirli işlemlere ve duruma göre ödeme verilerine ilişkin bilgilerin vergi idaresine elektronik olarak aktarılmasıdır. Özellikle B2C veya bazı uluslararası işlemler açısından e-reporting gündeme gelebilir.
E-reporting yükümlülüğünün başlangıcı da genel olarak işletme büyüklüğüne göre elektronik fatura gönderim takvimini takip eder: büyük işletme ve ETI'ler için 1 Eylül 2026, PME ve mikro işletmeler için 1 Eylül 2027.
2026'da küçük şirketler ne yapmalı?
PME veya mikro ölçekte bir şirket için gönderme zorunluluğu 2027'ye kalmış olsa bile, 2026 itibarıyla aşağıdaki hazırlıkların yapılmış olması gerekir:
- Şirket bilgilerinin ve SIREN/SIRET bilgilerinin doğru olduğunu kontrol edin.
- Elektronik fatura almak için kullanılacak onaylı platformu veya uyumlu çözümü belirleyin.
- Muhasebe yazılımınızın e-fatura reformuna nasıl bağlanacağını netleştirin.
- Tedarikçi faturalarının yeni akışını test edin.
- Müşteri tiplerinizi B2B, B2C ve uluslararası işlemler açısından sınıflandırın.
- 2027 gönderim/e-reporting yükümlülüğü için fatura verilerini şimdiden temizleyin.
KDV ve muhasebe sistemi arasındaki ilişki
Şirketin KDV yükümlülüğü, muhasebe ve faturalama düzenini doğrudan etkiler. KDV rejimi şirketin faaliyetine, ciro seviyesine ve varsa yaptığı tercihlere göre değişebilir. Faturalarda KDV'nin doğru gösterilmesi, indirilecek KDV'nin belgelendirilmesi ve beyannamelerin doğru dönemde verilmesi gerekir.
Elektronik fatura reformu da KDV verilerinin daha yapılandırılmış biçimde aktarılmasını hedeflediğinden, yanlış veya eksik müşteri verileri gelecekte operasyonel sorun yaratabilir.
Micro-entreprise ile klasik şirket muhasebesi aynı mı?
Hayır. Micro-entrepreneur rejimi sadeleştirilmiş kayıt ve beyan sistemine sahiptir. 2026'da micro-fiscal rejim için ciro eşikleri faaliyet türüne göre güncellenmiştir. Service-Public'a göre genel olarak:
- ticari satış ve belirli konaklama faaliyetleri: 203.100 €,
- hizmet faaliyetleri ve liberal faaliyetler: 83.600 €.
Bu rakamlar genel eşiklerdir; özellikle bazı mobilyalı turistik konaklama faaliyetlerinde farklı ve daha düşük eşikler uygulanabilir. Ayrıca micro-fiscal eşikleri ile KDV muafiyet eşikleri aynı kavram değildir. “Micro-entreprise olduğum için KDV ile hiç ilgilenmem” şeklinde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.
Commissaire aux comptes her şirkette zorunlu mu?
Hayır. Yasal denetçi (commissaire aux comptes - CAC) zorunluluğu şirket türü, şirket/grup yapısı ve belirli finansal/çalışan eşiklerine göre doğar. Dolayısıyla her SAS veya SARL kuruluşunda otomatik olarak CAC atanması gerekmez.
Şirket büyüdüğünde veya bir grup yapısına girdiğinde ilgili eşiklerin ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Fransa'da muhasebe için pratik kontrol listesi
- Mali yıl başlangıç ve kapanış tarihinizi netleştirin.
- Banka ve muhasebe akışını düzenli olarak mutabık hale getirin.
- Her gideri uygun belgeyle destekleyin.
- Fatura numaralandırması ve zorunlu fatura bilgilerini kontrol edin.
- KDV rejimi ve beyan periyodunu bilin.
- Yıllık hesap ve kurumlar vergisi takvimini önceden planlayın.
- Çalışan varsa bordro/DSN akışını muhasebe planına dahil edin.
- Belgeleri yasal saklama sürelerine uygun muhafaza edin.
- 1 Eylül 2026 e-fatura alım yükümlülüğünüzün teknik olarak çalıştığını doğrulayın.
2026 için resmi kaynaklar
- Service-Public Entreprendre – Ticari işletmelerin muhasebe yükümlülükleri
- Service-Public Entreprendre – İşletme belgelerinin saklama süreleri
- Economie.gouv.fr – Elektronik fatura reformu
- Impots.gouv.fr – Elektronik fatura ve e-reporting
Alafransa ile Fransa muhasebe operasyonu
Fransa'daki şirketinizin muhasebe, KDV, yıllık hesap ve operasyon takibi için Fransa muhasebe hizmetimizi inceleyebilirsiniz. Şirketin hukuki yapısı ve faaliyet modeli değiştikçe muhasebe takvimi de değişebileceği için süreç şirket özelinde planlanmalıdır.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her şirketin muhasebe ve vergi durumu farklı olabilir. Güncel yükümlülükler şirket türü, faaliyet, ciro, KDV rejimi ve çalışan durumuna göre ayrıca değerlendirilmelidir.